W ostatnim czasie pojawiało się sporo spekulacji na temat przyszłości delikatesów Alma. W dniu 14 października 2016 r. Zarząd Alma Market S.A. złożył w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Śródmieścia wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. W prasie pojawiły się ponadto informacje o tym, że bank PKO BP S.A. wypowiedział spółce kredyt na ponad 60 mln zł, wzywając ją jednocześnie do zapłaty całej zaległości.

Artykuły opisujące kolejne przypadki zgłaszania przez przedsiębiorców wniosków o ogłoszenie upadłości nie powinny stanowić dla nikogo żadnego novum. Jednak wbrew pozorom, liczba ogłaszanych upadłości firm w Polsce nieustannie maleje. W pierwszej połowie 2016 r. ogłoszono w Polsce 328 upadłości i restrukturyzacji firm, a więc o 14 proc. mniej niż w analogicznym okresie w ubiegłym roku. W 2015 r. polskie sądy ogłosiły łącznie upadłość 741 firm, czyli o 10 proc. mniej niż w 2014 r.

Co ciekawe, odwrotny trend można natomiast zaobserwować w przypadku instytucji upadłości konsumenckiej. W tym roku objęła już ona bowiem prawie 3 tys. osób. W 2015 r. upadłość konsumencka ogłoszona została w stosunku do ponad 2000 osób. Zmiana ta spowodowana jest przede wszystkim nowelizacją przepisów o upadłości konsumenckiej, która weszła w życie w styczniu 2015 r. Nowelizacja ta w znaczący sposób ułatwiła drogę do skutecznego przeprowadzenia takiego postępowania.

Polska dobrze wypada na tle Unii

Dla porównania bowiem w poprzednich kilku latach pod rządzami wcześniejszych przepisów polskie sądy ogłosiły upadłość konsumencką zaledwie 60 razy. Nadal jednak liczba zgłaszanych wniosków u ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest w Polsce znacznie niższa niż w pozostałych państwach UE. Dla przykładu, w Niemczech w 2015 r. ogłoszono upadłość konsumencką w stosunku do ponad 100 tys. osób. Coraz częściej jednak osoby fizyczne zastanawiają się nad możliwością skorzystania z dobrodziejstw wspomnianej instytucji upadłości konsumenckiej.

Na czym jednak to polega i kto może z tego skorzystać?

Upadłość konsumencka jest postępowaniem sądowym, którego celem jest z jednej strony zaspokojenie wierzycieli osoby fizycznej według zasad w prawie przewidzianych, z drugiej zaś strony oddłużenie osoby dłużnika niewypłacalnego. Podkreślić przy tym należy, że umorzenie długów konsumenta jakie pozostały po zakończonym postępowaniu upadłościowym jest rozwiązaniem unikalnym dla upadłości konsumenckiej.

Upadłość konsumencką sąd ogłosić może tylko wobec konsumentów, a więc osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, którzy stali się niewypłacalni – nie są więc w stanie na bieżąco regulować swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Dzięki unikalnej konstrukcji oddłużenia upadłego konsumenta, instytucja ta umożliwia całkowite zwolnienie konsumenta z długów poprzez ogłaszane przez sąd umorzenie zobowiązań, które powstały przed dniem ogłoszenia upadłości, a których nie udało się zaspokoić w postępowaniu upadłościowym lub w wyniku wykonania planu spłaty. Ustawodawca przewidział też wyjątkową możliwość oddłużenia konsumenta nawet bez wykonywania planu spłaty.

Przepisy o upadłości konsumenckiej w znowelizowanej postaci przesądzają o tym, że finalnym skutkiem przeprowadzenia postępowania upadłościowego jest zupełne zwolnienie konsumenta z długów, co pozwoli mu rozpocząć nowe życie bez ciężaru wcześniejszych nieszczęśliwych zdarzeń i nietrafnych decyzji finansowych.

Co przy tym istotne, w obecnym brzmieniu przepisy upadłości konsumenckiej nakładają na dłużników wypełnienie jedynie relatywnie niewymagającego warunku uczciwego i zgodnego z prawem działania konsumenta. Wskazać również należy, że z upadłości konsumenckiej mogą także skorzystać – pod pewnymi warunkami – byli przedsiębiorcy.

Należy jednak pamiętać, że upadłość konsumencka w większości postępowań wiąże się z likwidacją całego majątku osoby fizycznej, zwłaszcza majątku w postaci nieruchomości. W każdym zatem przypadku należy rozważyć, czy postępowanie w zakresie upadłości konsumenckiej jest dla nas faktycznie właściwe, tak z punktu prawnego, jak i ekonomicznego.